Koyun

Koyun, uzun evcilleştirme ve seçici yetiştirme geçmişiyle et, süt ve yün için kullanılan çeşitli ırklara ayrılmıştır. Bu sayfa evcil koyun Ovis aries'i ele alır; yabani dağ keçileriyle diğer keçilerden ayırır. İngilizce sheep aramalarında evcil soylarla yabani koyun kaynakları birlikte görünebildiğinden bilimsel ad ve ırk kontrol edilmelidir. Otlaktan insanın yem sağladığı çiftliklere kadar çeşitli ortamlarda yaşar. Aynı beyaz koyun görüntüsü, yüksek dağlarda otlatılan ırkla yün üreten ırkın yaşam koşullarının aynı olduğu anlamına gelmez. Belirli bir ırkın verimi bütün türün sabit yeteneği olarak anlatılmamalıdır.

Çift tırnaklıdır ve bitkileri geviş getirerek işleyen bir sindirim yapısına sahiptir. Kalın beyaz yün tanıdıktır, ancak siyah, kahverengi ve çeşitli desenli koyunlar da vardır; yün özellikleri de çeşitlidir. Boynuzların bulunması cinsiyet ve ırka bağlıdır; büyüklükleri ve kıvrılma yönleri de değişir. Bu yüzden yalnız boynuza bakarak bütün koyunların cinsiyetini ayırmak doğru değildir. Yatay uzanan göz bebekleri ve yana bakan gözler, otlarken çevreyi gözetleme davranışıyla birlikte gözlemlenebilir. Kuyruk uzunluğu ve biçimi de ırk ve yetiştirme yönetiminden etkilenir; fotoğraftaki kısa kuyruk doğal durumda ortak bir özellik sayılmamalıdır.

Koyun sürüsünden ayrıldığında huzursuz olabilen sosyal bir otçuldur. Birbirinin hareketine tepki vererek ilerlemesi, yırtıcılara karşı uyanık kalma ve güvenlik sağlama davranışıyla ilişkilidir. Yalnızca diğer koyunu izlediği düşüncesinin aksine besini, çevredeki değişimleri ve tanıdık bireyleri ayırt eder. Otladıktan sonra dinlenirken yeniden çiğnemesi geviş getirmedir. Kuzular annelerinin sütünü içer, büyüdükçe bitkisel besin kullanır. Sürüde rekabet ve yakın ilişkiler bir aradadır; her bireyin her zaman aynı mesafede rahat olduğu düşünülmemelidir.

Yönetimde yem ve suyun yanında kuru dinlenme alanı, tırnağı zedelemeyen zemin ve sürü ilişkileri dikkate alınır. Yünü sürekli uzayacak biçimde ıslah edilmiş bazı ırklar uygun kırkım gerektirir; aynı açıklama bütün yabani koyunlara ve evcil ırklara uygulanmaz. Yün alma işlemi hayvanın vücut durumunu, mevsimi ve çalışma yöntemini dikkate alan bir bakım sürecidir. Ziyaretçi çiftliklerinde izinsiz yem vermeyin veya kuzuları kovalamayın. Ot yemesi her bitkiyi güvenle yiyebileceği anlamına gelmez. Fotoğraf ve yazılarda ırkı doğrulanmamış bir bireyin yünü veya boynuzu bütün koyunların standardı olarak sunulmamalıdır.