Sanyanggae LogoSanyanggae

🪐 Układ Słoneczny i planety

Wygięte pasma lodowca Malaspina: odczytywanie ruchu lodu ze zdjęcia satelitarnego

Odczytujemy obraz lodowca Malaspina na Alasce w barwach umownych z satelity Landsat 9. Rozróżniamy żółty lód i ciemne pasma morenowe oraz wyjaśniamy przepływ, szarże lodowca i granice informacji z jednego zdjęcia.

사냥개 (Sanyanggae)Opublikowano Zaktualizowano 10 minut

To tłumaczenie koreańskiego oryginału. Koreański oryginał · Weryfikacja tłumaczenia: Weryfikacja przez SI

Obraz Landsat 9 w barwach umownych pokazujący szeroką żółtą masę lodowca Malaspina, wygięte granatowo-fioletowe pasma morenowe i zielony teren wokół
Obraz w barwach umownych łączący pasma 1, 5 i 7 danych Landsat 9 OLI-2 z 27 października 2023 roku. Nie jest zdjęciem w barwach naturalnych ani mapą temperatury. Wykorzystano plik JPEG udostępniony przez NASA, bez kadrowania i zmian kolorów na tej stronie.Źródło obrazu: NASA Earth Observatory image by Wanmei Liang, using Landsat data from the U.S. Geological Survey.

1. Zacznij od żółtego wachlarza i wygiętych pasm

W środku głównego obrazu rozciąga się szeroka żółta masa, a wzdłuż jej krawędzi zakrzywia się kilka warstw ciemnych pasm. Lód schodzący wąskimi dolinami górskimi u góry rozlewa się na szerszym terenie poniżej. To lodowiec Malaspina na południowym wschodzie Alaski. Obraz powstał przez barwne połączenie danych zebranych 27 października 2023 roku przez instrument OLI-2 satelity Landsat 9 i nie odwzorowuje kolorów widzianych ludzkim okiem z ziemi. Znajomość daty obserwacji i sposobu tworzenia kolorów pozwala trafniej odczytać te niezwykłe wzory.

Najpierw prześledź oddzielnie jasne obszary lodu i ciemne pasma w ich obrębie. Przy krawędzi szerokiej środkowej masy lodu pasma zataczają duże łuki, a w części schodzącej z prawej strony u góry wyróżniają się zygzakowate fałdy. Widać też turkusowe góry wokół i zielony teren poniżej. To efekt połączenia rzeczywistej rzeźby terenu z różnicami w odbijaniu światła przez powierzchnie, a nie ozdobnego pokolorowania jednego materiału. Trzeba jednak odróżnić dostrzeżenie wygiętej linii od wyjaśnienia procesu, który ją uformował.

2. Żółty lód nie musi być ciepły

Instrumenty satelitarne rejestrują światło docierające z powierzchni w poszczególnych zakresach długości fal. Ten obraz łączy pasma Landsat 1, 5 i 7. Pasmo 1 to pasmo przybrzeżne i aerozolowe przy krótkofalowym krańcu światła widzialnego, pasmo 5 obejmuje bliską podczerwień, a pasmo 7 podczerwień krótkofalową. Informacjom, również z zakresów niewidocznych dla ludzkiego oka, przypisuje się kolory na ekranie, dlatego mówimy o obrazie w barwach umownych. Określenie to oznacza kolory odmienne od zwykłych barw naturalnych, a nie wymyślony teren.

W tej kompozycji obszary z lodem i wodą mają odcienie czerwieni, pomarańczu i żółci, roślinność jest zielona, a skały niebieskie. Żółty lód w środku również należy odczytywać zgodnie z tą zasadą wyświetlania. Trzy wykorzystane pasma różnią się od termalnych pasm podczerwieni służących do obserwacji temperatury, więc sam żółty czy czerwony kolor nie dowodzi wysokiej temperatury. Na obrazach lodowca z inną kombinacją pasm ten sam lód może być niebieski. Przed porównaniem kolorów sprawdź, czy użyto tego samego instrumentu i tej samej kombinacji pasm.

3. Nawet twardy lód płynie pod wpływem grawitacji

Lodowiec porusza się pod wpływem grawitacji, pozostając zamarznięty. Wystarczające naprężenia powodują wewnętrzne odkształcanie lodu, a w pewnych warunkach jego spód może także ślizgać się po podłożu. Ruch nie wymaga stopienia całej masy. W górach doliny ograniczają drogę przepływu, lecz gdy lód wychodzi z doliny na rozległy teren, może rozprzestrzeniać się na boki. Taka szeroka masa lodu rozlewająca się u podnóża gór tworzy lodowiec piedmontowy. Malaspina jest dobrym przykładem tej formy.

Także na głównym obrazie można powiązać wąskie przejścia lodowe u góry z rozszerzoną częścią środkową. Lód z gór zasila Malaspinę między innymi przez lodowiec Seward, a kilka strumieni łączy się na równinie przybrzeżnej. Dlatego potraktowanie szerokiej, wachlarzowatej części jako osobnego lodowego jeziora utrudnia zrozumienie jej kształtu. Nieruchomy obraz nie odtwarza jednak ruchu lodu. Ogólny zarys pokazuje związek między terenem i przepływem, ale dobowe przemieszczenie w danym punkcie trzeba zmierzyć oddzielnie.

4. Ciemne linie to pasma kamieni i ziemi przenoszonych przez lód

Ciemne granatowo-fioletowe linie na powierzchni i przy krawędziach lodu to pasma morenowe. Tworzą je nagromadzone kamienie, ziemia i inne okruchy przenoszone przez poruszający się lodowiec. Materiał zalegający wzdłuż boku lodowca po połączeniu dwóch strumieni lodu może biec wewnątrz nowego wspólnego strumienia. Ciemne pasma nie występują więc wyłącznie na zewnętrznym obrzeżu lodu. Linie ciągnące się do środka wzdłuż łączących się strumieni pomagają ustalić, skąd przybył lód.

Każde takie pasmo nie musi oznaczać jednego roku jak słój drzewa, a nie każdą ciemną linię należy odczytywać jako pęknięcie lodu. Pasma kamieni i ziemi oraz szczeliny lodowe powstają w różnych procesach. Na głównym obrazie warto przyjrzeć się zakrzywieniom długich pasm rumoszu wśród jasnego lodu. Najpierw rozpoznając widoczne krzywizny, a następnie wiążąc je z geologicznym wyjaśnieniem moren, łatwiej odróżnić to, co widać na zdjęciu, od interpretacji.

5. Szarża zmienia prędkość, lecz nie gwarantuje wzrostu lodowca

Niektóre lodowce w tym regionie doświadczają szarż, czyli okresów ruchu szybszego niż zwykle. Przyspieszony przepływ może trwać od jednego do kilku lat, a taki nieregularny ruch może fałdować, ściskać i wzajemnie przesuwać pasma rumoszu. Skomplikowane zygzaki i rozległe zakrzywienia widoczne na Malaspinie wiążą się z historią tego przepływu. Pasma morenowe są śladami przemieszczającymi się i odkształcającymi wraz z lodem, a nie nieruchomymi liniami mapy na jego powierzchni.

Informacji o wystąpieniu szarży nie należy zmieniać w stwierdzenie, że przybyło lodu w całym lodowcu. Prędkość przepływu, postęp lub cofanie się czoła lodowca i ilość lodu dostarczanego ze śniegiem oraz traconego przez topnienie to różne przedmioty obserwacji. Szybki ruch może występować także w cofającym się lodowcu. Ponadto same wygięte pasma na obrazie z 2023 roku nie pozwalają stwierdzić, że szarża trwała w dniu wykonania obserwacji, ani podać dokładnej prędkości. Do opisu bieżącego ruchu potrzebne są obserwacje z różnych dat.

6. Od wzoru na jednym obrazie do obserwacji w czasie

Aby wyznaczyć prędkość, trzeba porównać przemieszczenie tej samej cechy na dopasowanych przestrzennie obrazach z różnych terminów i uwzględnić odstęp czasu. Śledzenie cech powierzchni, takich jak wzory morenowe, pomaga badać przepływ lodu. Zmiany pokrywy śnieżnej, chmur czy warunków obserwacji mogą zmieniać wygląd tego samego miejsca, dlatego samej zmiany koloru na ekranie nie przelicza się bezpośrednio na przemieszczenie. Rozróżnienie zmian koloru i położenia jest punktem wyjścia do obserwacji w czasie.

Gdy ponownie spojrzysz na główny obraz, znajdź kolejno kształt łączący góry z szeroką masą lodu, pofałdowane ciemne pasma wśród jasnego lodu i kolory odróżniające go od otoczenia. Kształt pomaga odczytać budowę lodowca piedmontowego, pasma rumoszu ślady transportu i odkształcania, a kolory różnice między wybranymi zakresami długości fal. Ilustracja w tym artykule jest obrazem obserwacyjnym utworzonym z rzeczywistych danych satelitarnych, a nie wyobrażeniem ani zdjęciem w barwach naturalnych. Odczytanie tego krajobrazu wymaga zrozumienia cech przestrzennych widocznych na jednym obrazie oraz sprawdzania prędkości i zmian długookresowych na podstawie danych z kilku terminów.

Dowody i źródła

Artykuł wyjaśnia informacje ze źródeł publicznych. Cytowanie instytucji nie oznacza, że sprawdziła lub zatwierdziła tekst.

O wydawcy i kontakt

Inne artykuły na ten temat