ไดโนเสาร์
อาร์คีออปเทอริกซ์
Archaeopteryx
การจำแนกและชื่อวิทยาศาสตร์: Archaeopteryx
วันที่ตรวจสอบข้อมูล:
สายวิวัฒนาการนกยุคแรกที่คงทั้งขน ฟัน และหางกระดูกยาวไว้ร่วมกัน
อาร์คีออปเทอริกซ์มีทั้งขน ฟัน และหางกระดูกยาว เป็นสัตว์ฟอสซิลที่แสดงลักษณะนกยุคแรกกับสายไดโนเสาร์ใกล้ชิด ไม่จัดเข้ากลุ่มเดียวกับเทอโรซอร์เพียงเพราะมีปีก
ที่มาและการกระจาย
จูแรสซิกตอนปลาย · ยุโรป
- Archaeopteryx
- สัตว์สูญพันธุ์ที่ศึกษาจากฟอสซิล
- แยกภาพบูรณะออกจากหลักฐาน

ตัวอย่างฟอสซิลหรือโครงกระดูก
สื่อจัดแสดงฟอสซิลและโครงกระดูกอาร์คีออปเทอริกซ์ อาจมีส่วนที่จำลองหรือเติมให้ครบ ไม่ใช่ภาพถ่ายสัตว์ที่ยังมีชีวิต
แหล่งข้อมูล: H. Raab ( User: Vesta ) · ข้อมูลต้นทาง: Archaeopteryx_lithographica_(Berlin_specimen).jpg · CC BY-SA 3.0
หมายเหตุการแก้ไขจากแหล่งต้นฉบับ: Contrast, sharpness
1. การจำแนก การค้นพบ และบริบทของยุค
อาร์คีออปเทอริกซ์เป็นสัตว์ฟอสซิลที่แสดงลักษณะนกยุคแรกกับสายไดโนเสาร์ใกล้ชิด ไม่จัดเข้ากลุ่มเดียวกับเทอโรซอร์เพียงเพราะมีปีก
ฟอสซิลจากหินปูนจูแรสซิกตอนปลายของเยอรมนีมีบทบาทมากในการอภิปรายความสัมพันธ์ระหว่างนกกับไดโนเสาร์ ขนและโครงกระดูกเก็บรักษาร่วมบนแผ่นหิน แสดงว่าการจำแนกสัตว์จากลักษณะเดียวทำได้ยาก ชื่ออาร์คีออปเทอริกซ์ไม่ได้แปลโดยอัตโนมัติว่าเป็นบรรพบุรุษโดยตรงของนกปัจจุบันทั้งหมด ต้องเปรียบเทียบหลายลักษณะกับสายวิวัฒนาการนกยุคแรกที่ใกล้ชิด
2. รูปลักษณ์และวิธีแยกแยะ
พบขนและปีกพร้อมฟัน หางกระดูกยาว และกรงเล็บบนนิ้วมือ
เมื่อตามแนวขนปีกยาวจะพบกรงเล็บนิ้วมือ หางกระดูกยาว และฟันในขากรรไกรด้วย เป็นการรวมลักษณะต่างจากกระดูกหางที่สั้นลงและจะงอยปากไร้ฟันของนกปัจจุบัน บนตัวอย่างแผ่นหินให้แยกกระดูกกับรอยขนที่ถูกกดแบน และตรวจว่ามีส่วนวาดเสริมหรือไม่ ภาพเงาบูรณะที่ถมดำทั้งตัวไม่ได้หมายความว่าฟอสซิลเดิมเก็บสีดำเหมือนกันไว้ทั้งร่าง
3. หลักฐานสำหรับอนุมานนิเวศวิทยา
ศึกษาความสามารถในการบินและการเคลื่อนที่จากขนฟอสซิลและโครงกระดูก ไม่อธิบายง่าย ๆ ว่าบินเหมือนนกปัจจุบันทุกประการ
ปีก ข้อต่อหัวไหล่ และระดับความไม่สมมาตรของขนใช้ศึกษาการเคลื่อนที่ในอากาศ คำถามว่าบินได้หรือไม่ยังมีปัญหาย่อยต่างกัน เช่น การกระพือปีก การขึ้นบิน การร่อน และการลงจอด ไม่ควรคัดลอกการบินคล่องตัวของนกเล็กปัจจุบันมาโดยตรง ความเป็นไปได้ในการกินสัตว์ขนาดเล็กตีความจากฟันกับโครงสร้างร่างกาย แต่ไม่อาจรู้อาหารและพฤติกรรมทุกอย่างได้แน่นอน
4. ข้อจำกัดของฟอสซิลและการสร้างภาพจำลอง
ฟอสซิลหินปูนที่เก็บรักษาดีแสดงโครงสร้างร่างกายละเอียดได้ ในการอธิบายวิวัฒนาการนกต้องดูทั้งการรวมลักษณะและความไม่แน่นอนของงานวิจัย
หินปูนที่เก็บรักษาดีชวนให้คิดว่าเหตุใดร่องรอยโครงสร้างอ่อนจึงคงอยู่ แต่แผ่นหินนั้นไม่ได้บันทึกเหตุการณ์ในถิ่นอาศัยขณะมีชีวิตอย่างสมบูรณ์ ในภาพต้องแยกชนิดข้อมูลระหว่างฟอสซิลจริงกับภาพบูรณะที่อาศัยมัน ภาพอาร์คีออปเทอริกซ์ในหน้านี้เป็นตัวอย่างสัตว์สูญพันธุ์หรือภาพบูรณะทางวิทยาศาสตร์ ไม่ได้นำภาพนกปัจจุบันมาใส่แทน
หลักฐานและเอกสารอ้างอิง
- Natural History Museum — Archaeopteryx
การจำแนก ถิ่นกำเนิด รูปร่าง และนิเวศวิทยา
- UC Museum of Paleontology — ไดโนเสาร์เทอโรพอด
การเปรียบเทียบโครงกระดูกเทอโรพอดและความสัมพันธ์ทางวิวัฒนาการกับนก