Dinozorlar
Deinonychus
Deinonychus
Sınıflandırma ve bilimsel ad: Deinonychus antirrhopus
Kaynak kontrol tarihi:
Büyük arka ayak pençesi ve denge sağlayan kuyruğuyla bir teropodu anlamak
Büyük arka ayak pençesi ve denge sağlayan kuyruğuyla tanınan Deinonychus, dromaeosaurid bir teropoddur. Dinozorlarla kuşlar arasındaki ilişkinin anlaşılmasında önemli rol oynamıştır.
Köken ve dağılım
Erken Kretase · Kuzey Amerika
- Deinonychus antirrhopus
- Fosillerle araştırılan soyu tükenmiş hayvan
- Canlandırmayı kanıttan ayırmak

Fosil veya iskelet örneği
Deinonychus fosil ve iskelet sergisi. Sergide kopyalanmış veya tamamlanmış parçalar bulunabilir; yaşayan bir bireyin fotoğrafı değildir.
Kaynak: Jonathan Chen · Özgün materyal: Deinonychus_FMNH.jpg · CC BY-SA 4.0
1. Sınıflandırma, keşif ve dönem bağlamı
Deinonychus, dromaeosaurid bir teropoddur. Dinozorlarla kuşlar arasındaki ilişkinin anlaşılmasında önemli rol oynamıştır.
Kuzey Amerika'nın Erken Kretase döneminden bir dromaeosauriddir. Üzerindeki araştırmalar, dinozorları yalnızca yavaş ve hantal hayvanlar sayan eski görüşün değişmesinde önemli olmuştur. Velociraptor'a yakın bir gruptadır; ancak ayrı bir cinstir, vücut büyüklüğü ve yaşadığı yerler de farklıdır. Filmlerdeki Velociraptor görünümünün kısmen bu hayvandan esinlenmesiyle gerçek sınıflandırmayı karıştırmamak gerekir.
2. Görünüş ve ayırt etme
Arka ayaktaki büyük, kıvrık pençe, uzun kuyruk ve kavrayabilen ön üyeler ayırt edici özellikleridir.
İkinci arka ayak parmağındaki büyük pençe, diğer parmaklardan ayrı biçimde yukarı kaldırılabilecek yapıdaydı. Kısmen sertleşmiş uzun kuyruk, adındaki denge anlamıyla ilişkilidir. Vücudun hareket aralığını anlamak için parmaklar, kollar ve ayaklardaki çeşitli eklemler birlikte incelenmelidir. Tüylü canlandırmalar yakın akrabaların verilerinden yararlanır; vücudun her bölümünün rengi doğrudan korunmuş değildir.
3. Ekolojik çıkarımların kanıtları
Etçil olarak yorumlanır. Pençenin tam kullanım biçimi ve toplu avlanma konusunda birden fazla hipotez vardır; bunlar filmlerdeki gibi kesinleşmiş davranışlar olarak sunulmaz.
Büyük otçul dinozorların yakınında bulunan dişler ve kemikler, beslenme ilişkilerini incelemek için ipucudur. Bir yerde birden fazla bireyin birikmiş olması, günümüz kurtları gibi iş birliği yaptıklarını hemen kanıtlamaz. Arka ayak pençesinin saplamak veya tutmak için nasıl kullanıldığı da işlevsel hipotezler kapsamındadır. Kemiklerin izin verdiği hareketler, gerçek hareketlerin sırası ve gruptaki roller farklı kanıt düzeylerine sahiptir.
4. Fosil kayıtları ve canlandırmaların sınırları
Vücut yapısı yakın akrabalarla birlikte karşılaştırılır. Zırhlı bir dinozor değildir; iskelet ve tüy canlandırmalarında gözlemlenen kanıtla çıkarım ayrılmalıdır.
İskeleti yakın akraba kuşların vücutlarıyla karşılaştırmak, kolların, bacakların ve kuyruğun özelliklerini bir arada anlamayı kolaylaştırır. Ancak günümüzdeki tek bir kuş türünün tüm davranışları bu dinozora aktarılamaz. Sergilenen örneklerin, kopyaların ve tüm vücut canlandırmalarının ne gösterdiğini anlamak için açıklamalar okunmalıdır. Bu sayfadaki görseller yaşayan bireylerin fotoğraf kaydı değil, fosil kanıtlarını açıklayan materyallerdir.
Kanıtlar ve kaynaklar
- Natural History Museum — Deinonychus
Sınıflandırma, köken, görünüş ve ekoloji
- UC Museum of Paleontology — Teropod dinozorlar
Teropod iskeletlerinin karşılaştırılması ve kuşlarla evrimsel akrabalıkları