Dinozaury
Pachycefalozaur
Pachycephalosaurus
Klasyfikacja i nazwa naukowa: Pachycephalosaurus wyomingensis
Data sprawdzenia źródeł:
Dinozaur do badania funkcji grubych kości czaszki i etapów wzrostu
Pachycefalozaur był dinozaurem ptasiomiednicznym o grubych kościach czaszki. Nie był zauropodem z długą szyją.
Pochodzenie i rozmieszczenie
Późna kreda · Ameryka Północna
- Pachycephalosaurus wyomingensis
- Wymarłe zwierzę badane na podstawie skamieniałości
- Rozróżnienie rekonstrukcji i dowodów

Okaz kopalny lub szkielet
Materiał ekspozycyjny ze skamieniałością lub szkieletem pachycefalozaura. Wystawa może zawierać części odtworzone lub uzupełnione; nie jest to zdjęcie żywego osobnika.
Źródło: IJReid · Materiał źródłowy: Pachycephalosaurus_wyomingensis_ROM.jpg · CC BY 4.0
1. Klasyfikacja, odkrycie i kontekst epoki
Pachycefalozaur był dinozaurem ptasiomiednicznym o grubych kościach czaszki. Nie był zauropodem z długą szyją.
Należał do pachycefalozaurów z końca późnej kredy Ameryki Północnej. Nazwa oznaczająca grubą głowę wiąże się z kopulastą czaszką, a jego linia ewolucyjna różni się od linii dużych zauropodów. Skamieniałe czaszki są ważne, ale nie istnieje jeden okaz, dla którego znane są w komplecie wszystkie kości całego ciała. Bada się również, czy niektóre skamieniałości o odmiennych kształtach głowy reprezentują etapy wzrostu, czy odrębne gatunki.
2. Wygląd i rozpoznawanie
Najważniejsze cechy to gruba kopuła na szczycie czaszki i wyrostki na jej obrzeżu.
Należy rozpatrywać razem zaokrągloną kopułę czaszki, otaczające ją małe wyrostki i dwunożne ciało. Wewnętrzna budowa czaszki dostarcza więcej informacji niż samo wrażenie twardej powierzchni. Proporcje głowy i jej ozdoby mogą zmieniać się wraz ze wzrostem, dlatego trzeba odróżniać osobniki młode i dorosłe. Modele całego ciała są rekonstrukcjami opartymi na porównaniu znanych kości z bliskimi krewnymi.
3. Podstawy wnioskowania o ekologii
Użycie głowy interpretuje się między innymi jako zderzanie lub demonstracje. Nie przedstawia się jednego sposobu walki tak, jakby zachowanie obserwowano bezpośrednio.
Rozważa się różne funkcje: zderzanie czaszek, popychanie boków ciała i demonstracje wizualne. Sceny podobne do walk na rogi współczesnych dzikich kóz górskich są tylko analogiami objaśniającymi, a nie nagraniami rzeczywistych starć tego dinozaura. Uszkodzenia kości, stawy i modele uderzeń to różne rodzaje dowodów służących ocenie hipotez. Wyniku wskazującego na możliwość jednej funkcji nie rozszerza się na wyjaśnienie zwykłego usposobienia i wszystkich zachowań.
4. Ograniczenia zapisu kopalnego i rekonstrukcji
Istnieją dyskusje taksonomiczne związane ze wzrostem czaszki. Trzeba też rozważyć problem uznawania różnic między osobnikami dorosłymi i młodymi za różnice gatunkowe.
Przy oglądaniu okazu czaszki należy sprawdzić nie tylko grubość, lecz również zachowane części i odtworzone obrzeża. Dyskusje o klasyfikacji i wzroście mogą zmieniać się wraz z nowymi okazami. Zdjęcia i rysunki na tej stronie to skamieniałości lub rekonstrukcje naukowe, nie obrazy żywego pachycefalozaura. W rekonstrukcjach walk i kolorów skóry trzeba oddzielać obserwowane kości od interpretacji.
Dowody i źródła
- Muzeum Historii Naturalnej w Londynie — Pachycephalosaurus
Klasyfikacja, pochodzenie, wygląd i ekologia
- Muzeum Paleontologii Uniwersytetu Kalifornijskiego — Dinozaury ptasiomiedniczne
Rozróżnienie linii ornitopodów, ceratopsów, stegozaurów i ankylozaurów